Russell Crowe (właśc. Russell Ira Crowe) to nowozelandzko-australijski aktor, reżyser, producent filmowy i muzyk, zdobywca Oscara za główną rolę w epickim dramacie Gladiator oraz gwiazda takich hitów jak Piękny umysł, Informator, Tajemnice Los Angeles czy Pan i władca: Na krańcu świata. Urodził się 7 kwietnia 1964 roku w Wellington w Nowej Zelandii. Pochodzenie i początki • Wczesne lata między Nową Zelandią a Australią. Jego rodzice pracowali jako organizatorzy cateringu na planach filmowych. Gdy miał cztery lata, rodzina przeprowadziła się do Sydney w Australii, gdzie już w wieku sześciu lat zadebiutował epizodem w serialu telewizyjnym Spyforce. W wieku czternastu lat wrócił do Nowej Zelandii, rzucił szkołę średnią i rozpoczął karierę muzyczną pod pseudonimem „Russ Le Roq”, a w wieku 21 lat osiadł na stałe w Australii. • Przełom w kinie australijskim. Przez kilka lat występował w musicalach (m.in. The Rocky Horror Show) oraz w popularnej operze mydlanej Sąsiedzi (Neighbours). Uznanie krytyków zdobył dzięki filmom Dowód (Proof, 1991) oraz kontrowersyjnemu dramatowi Romper Stomper (1992), który przyniósł mu nagrodę Australijskiego Instytutu Filmowego (AFI) i otworzył drzwi do Hollywood. Kariera aktorska i reżyserska • Hollywoodzki szczyt i Oscar. Po debiucie w USA u boku Sharon Stone i Gene'a Hackmana w westernie Szybcy i martwi (1995) oraz głośnej roli policjanta Buda White'a w Tajemnicach Los Angeles (1997), Crowe stał się jednym z najbardziej cenionych aktorów na świecie. Trzy lata z rzędu był nominowany do Oscara za role pierwszoplanowe: za kreację sygnalisty Jeffrey'a Wiganda w Informatorze (1999), generała Maximusa w Gladiatorze (2000 – statuetka Oscara) oraz genialnego matematyka Johna Nasha w Pięknym umyśle (2001). • Ikoniczne role w latach 2000. i 2010. Kontynuował pasmo sukcesów w głośnych produkcjach, takich jak Pan i władca: Na krańcu świata (2003), Człowiek ringu (2005), American Gangster (2007), western 3:10 do Yumy (2007), Robin Hood (2010), musical Les Misérables: Nędznicy (2012, jako inspektor Javert), Człowiek ze stali (2013, jako Jor-El), Noe: Wybrany przez Boga (2014) oraz komedia kryminalna Nice Guys. Równi goście (2016). • Reżyseria, telewizja i nowsze produkcje. W 2014 roku zadebiutował jako reżyser dramatu wojennego Źródło nadziei (The Water Diviner), w którym zagrał też główną rolę. Za kreację szefa Fox News Rogera Ailesa w miniserialu Na cały głos (The Loudest Voice, 2019) zdobył Złoty Glob. W ostatnich latach wystąpił m.in. w komiksowym Thor: Miłość i grom (2022, jako Zeus), horrorze Egzorcysta papieża (2023), filmach akcji Strefa wroga (Land of Bad, 2024) i Kraven Łowca (2024), a także jako Hermann Göring w dramacie historycznym Norymberga (Nuremberg, 2025) oraz w produkcjach The Weight, Beast i Unabomber (2026). Muzyka, sport i życie prywatne • Zespół muzyczny i liga rugby. Przez ponad dwie dekady był wokalistą i gitarzystą rockowego zespołu 30 Odd Foot of Grunts (później The Ordinary Fear of God), z którym nagrał kilka albumów. Jest także współwłaścicielem australijskiej drużyny rugby South Sydney Rabbitohs. • Rodzina. W latach 2003–2018 był żonaty z australijską aktorką i piosenkarką Danielle Spencer, z którą ma dwóch synów: Charlesa i Tennysona.